Het einde van 2026 komt in zicht. Voor ondernemers is dit hét moment om de fiscale situatie onder de loep te nemen. Verschillende ondernemersaftrekken worden de komende jaren verder afgebouwd, de regels voor zakelijke auto’s veranderen en een goede investeringsplanning kan belastingvoordeel opleveren. Ook kun je met een tijdige voorlopige aanslag onnodige belastingrente voorkomen. We zetten de belangrijkste eindejaarstips voor je op een rij.
Ondernemersaftrek wordt verder afgebouwd
De fiscale voordelen voor ondernemers in de inkomstenbelasting worden de komende jaren verder beperkt. Vooral de zelfstandigenaftrek, startersaftrek en stakingsaftrek worden aanzienlijk verlaagd.
Zelfstandigenaftrek daalt verder
Ondernemers die voldoen aan het urencriterium van minimaal 1.225 uur per kalenderjaar, kunnen onder voorwaarden gebruikmaken van de zelfstandigenaftrek. In 2026 bedraagt deze aftrek nog € 1.200. Vanaf 2027 wordt dit verlaagd naar € 900. Voor ondernemers die de AOW-leeftijd hebben bereikt, geldt de helft van deze bedragen. De zelfstandigenaftrek kan in beginsel niet hoger zijn dan de winst vóór ondernemersaftrek. Voor starters geldt hierop onder voorwaarden een uitzondering.
Startersaftrek verdwijnt vrijwel volledig
Startende ondernemers kunnen momenteel onder voorwaarden maximaal drie keer in de eerste vijf jaar van hun ondernemerschap gebruikmaken van een extra startersaftrek van € 2.123. Het kabinet wil deze aftrek vanaf 2027 verlagen naar slechts € 10 en per 1 januari 2028 volledig afschaffen. Ook de mogelijkheid voor starters om bepaalde bedrijfsmiddelen willekeurig af te schrijven, verdwijnt volgens het voorstel vanaf 2028. Voor startende ondernemers betekent dit dat een belangrijk deel van de fiscale voordelen de komende jaren komt te vervallen.
Ook stakingsaftrek en meewerkaftrek worden beperkt
De stakingsaftrek en meewerkaftrek worden eveneens versoberd. De stakingsaftrek bedraagt in 2026 maximaal € 3.630. Volgens het voorstel daalt dit bedrag in 2027 naar € 908. Uiteindelijk moeten beide regelingen per 2030 volledig verdwijnen. De meewerkaftrek, die onder voorwaarden geldt wanneer je partner meewerkt in je onderneming, wordt eveneens stapsgewijs afgebouwd.
Tip: Overweeg je om je onderneming te beëindigen of over te dragen? Of werkt je partner mee in de onderneming? Houd dan rekening met de aangekondigde afbouw van deze fiscale voordelen.
Nieuwe belasting voor werkgevers met fossiele zakelijke auto’s
Vanaf 1 januari 2027 krijgen werkgevers volgens de nieuwe regels te maken met een extra belasting wanneer zij een personenauto met CO₂-uitstoot ter beschikking stellen aan een werknemer voor privégebruik. Dit wordt de pseudo-eindheffing fossiele auto’s genoemd.
De heffing bedraagt maar liefst 12% van de cataloguswaarde per jaar. Dit geldt voor benzine-, diesel- en hybride personenauto’s. Volledig elektrische auto’s, bestelauto’s en motoren vallen buiten de regeling. Ook woon-werkverkeer wordt voor deze heffing als privégebruik beschouwd. Daardoor kan de extra belasting zelfs van toepassing zijn wanneer een werknemer de auto verder uitsluitend zakelijk gebruikt.
Stel dat een werkgever een benzineauto met een cataloguswaarde van € 40.000 ter beschikking stelt. Dan kan de extra belasting oplopen tot € 4.800 per jaar. Deze heffing komt volledig voor rekening van de werkgever en mag niet op de werknemer worden verhaald.
Overgangsregeling voor bestaande zakelijke auto’s
Voor fossiele personenauto’s die vóór 1 januari 2027 voor het eerst aan een werknemer ter beschikking zijn gesteld, geldt volgens het voorstel overgangsrecht tot en met 31 december 2030. Ook zijn er uitzonderingen voor bepaalde tijdelijke vervangende auto’s bij onderhoud of reparatie en voor specifieke lesauto’s. De regeling geldt voor werkgevers en kan daardoor ook van toepassing zijn op een dga die een auto van zijn bv gebruikt. Een ondernemer met een eenmanszaak valt voor zijn eigen auto niet onder deze werkgeversheffing.
Tip: Ben je van plan een nieuwe zakelijke auto aan te schaffen of ter beschikking te stellen? Kijk dan niet alleen naar de aanschafprijs en reguliere bijtelling, maar ook naar de mogelijke extra werkgeversheffing vanaf 2027.
Voorkom onnodige belastingrente
Belastingrente kan een flinke kostenpost vormen wanneer je achteraf nog inkomstenbelasting of vennootschapsbelasting moet betalen.
In 2026 bedraagt de belastingrente 5%. Een juiste voorlopige aanslag kan helpen om deze kosten te beperken. Voor de inkomstenbelasting en vennootschapsbelasting over 2026 kan vanaf 1 juli 2027 belastingrente worden berekend.
De Belastingdienst brengt in beginsel geen belastingrente in rekening wanneer de aangifte inkomstenbelasting vóór 1 mei 2027 wordt ingediend en de aanslag overeenkomstig de aangifte wordt vastgesteld. Voor de vennootschapsbelasting geldt hiervoor een uiterste aangiftedatum van 1 juni 2027.
Ook door tijdig een voorlopige aanslag aan te vragen of te laten aanpassen, kun je belastingrente voorkomen of beperken.
Tip: Verwacht je over 2026 meer winst dan eerder geraamd? Controleer dan of je voorlopige aanslag nog aansluit bij de verwachte belasting. Door deze tijdig aan te passen, voorkom je mogelijk een onnodige rentelast.
Plan je investeringen slim rond de jaarwisseling
Ben je van plan om te investeren in nieuwe bedrijfsmiddelen? Dan kan het aantrekkelijk zijn om bepaalde investeringen nog in 2026 te doen of juist uit te stellen tot 2027.
Met de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek (KIA) kun je onder voorwaarden een extra bedrag van je winst aftrekken. In 2026 moet je daarvoor minimaal € 2.900 investeren in kwalificerende bedrijfsmiddelen. Een bedrijfsmiddel moet in beginsel minimaal € 450 kosten om voor de KIA in aanmerking te komen. Soms vormen meerdere afzonderlijke aankopen samen één bedrijfsmiddel.
Wanneer is de investeringsaftrek het hoogst?
De hoogte van de KIA hangt af van het totale bedrag aan investeringsverplichtingen dat je in een kalenderjaar aangaat.
Voor 2026 gelden onder andere de volgende grenzen:
| Investeringsbedrag 2026 | Kleinschaligheidsinvesteringsaftrek |
|---|---|
| Minder dan € 2.900 | Geen KIA |
| € 2.900 t/m € 71.683 | 28% van het investeringsbedrag |
| € 71.684 t/m € 132.746 | € 20.072 |
| Boven € 132.746 | Geleidelijke afbouw |
Stel dat je in 2026 voor € 2.500 hebt geïnvesteerd in bedrijfsmiddelen die voor de KIA kwalificeren. Dan heb je nog geen recht op investeringsaftrek.
Doe je vóór het einde van het jaar nog een kwalificerende investering van € 1.000, dan komt het totale investeringsbedrag op € 3.500. Hierdoor kun je mogelijk alsnog profiteren van € 980 aan investeringsaftrek. Dat betekent niet dat je € 980 aan belasting terugkrijgt, maar dat je dit bedrag extra van je fiscale winst mag aftrekken.
Let op het moment van investeren en betalen
Voor de KIA is in beginsel het moment waarop je de investeringsverplichting aangaat bepalend. Het bedrijfsmiddel hoeft dus niet altijd vóór 31 december te zijn geleverd. Wel gelden er aanvullende regels voor bedrijfsmiddelen die nog niet in gebruik zijn genomen. De aftrek kan dan worden beperkt tot het bedrag dat daadwerkelijk is betaald. Daarnaast kan een desinvesteringsbijtelling ontstaan wanneer niet binnen twaalf maanden na het aangaan van de investeringsverplichting ten minste 25% is betaald en het bedrijfsmiddel in die periode nog niet in gebruik is genomen.
Tip: Kijk welke investeringen je voor 2027 hebt gepland. Door een investering iets naar voren te halen of juist te spreiden, kun je mogelijk meer investeringsaftrek benutten.
Voorkom een desinvesteringsbijtelling
Heb je in de afgelopen jaren investeringsaftrek ontvangen en wil je een bedrijfsmiddel verkopen of inruilen? Dan kun je te maken krijgen met een desinvesteringsbijtelling. Deze regeling geldt wanneer je een bedrijfsmiddel vervreemdt binnen vijf jaar na het begin van het kalenderjaar waarin je hebt geïnvesteerd, mits aan de overige voorwaarden wordt voldaan. Je moet dan mogelijk een deel van de eerder ontvangen investeringsaftrek bij je winst optellen.
Tip: Controleer voordat je een bedrijfsmiddel verkoopt of inruilt wanneer de oorspronkelijke investering heeft plaatsgevonden. Soms kan het fiscaal aantrekkelijk zijn om de verkoop uit te stellen tot na de vijfjaarstermijn.
Extra voordeel voor duurzame investeringen
Naast de KIA bestaan er fiscale regelingen die investeringen in energiezuinige en milieuvriendelijke bedrijfsmiddelen stimuleren. Het gaat onder andere om de energie-investeringsaftrek (EIA), milieu-investeringsaftrek (MIA) en de regeling willekeurige afschrijving milieubedrijfsmiddelen (Vamil). Volgens de plannen stijgt het aftrekpercentage van de EIA per 1 januari 2027 van 40% naar 45,5%. Het beschikbare budget bedraagt dan € 454 miljoen. Voor de MIA blijft het maximale aftrekpercentage 40%, maar wordt het beschikbare budget verhoogd van € 135 miljoen in 2026 naar € 160 miljoen in 2027.
Deze regelingen kunnen interessant zijn wanneer je bijvoorbeeld investeert in energiebesparende installaties of milieuvriendelijke bedrijfsmiddelen. De regelingen hebben momenteel een wettelijke einddatum van 1 januari 2029. Of ze daarna worden voortgezet, moet nog worden besloten.
Tip: Overweeg je een duurzame investering? Controleer vooraf of het bedrijfsmiddel op de toepasselijke Energielijst of Milieulijst staat en houd rekening met de aanmeldtermijnen. Voor de EIA en MIA geldt doorgaans dat de investering binnen drie maanden na het aangaan van de verplichting moet worden gemeld.
Wat betekent dit voor jou?
De jaarwisseling biedt ondernemers verschillende mogelijkheden om hun belastingpositie te verbeteren. Tegelijkertijd zorgen de aangekondigde wijzigingen ervoor dat sommige fiscale voordelen de komende jaren verdwijnen of minder aantrekkelijk worden.
Door vóór 31 december 2026 bewust naar je investeringen, belastingpositie en toekomstplannen te kijken, kun je mogelijk belasting besparen en onaangename verrassingen voorkomen. Laat grotere investeringen of andere belangrijke fiscale keuzes zo nodig vooraf doorrekenen.
Let op: een deel van de genoemde wijzigingen voor 2027 is nog afhankelijk van de definitieve behandeling van het Belastingplan 2027.
