Stel, je hebt als dga een flinke schuld aan je bv. De bv onderneemt geen actie om die schuld te innen en het is duidelijk is dat je die ook niet kunt terugbetalen. Is dat stilzitten dan niet eigenlijk al een winstuitdeling? Die vraag stond centraal in een recente rechtszaak.
De situatie
Een dga leende in de loop der jaren aanzienlijke bedragen van zijn bv. Hij financierde daarmee onder meer een woning in Nederland, een woning in Spanje en beleggingen. Daarnaast liep zijn rekening-courantschuld steeds verder op. Eind 2014 bedroeg de totale schuld ruim € 2,3 miljoen, terwijl de winstreserves van de bv circa € 2 miljoen waren.
Uit correspondentie met de Belastingdienst bleek dat de dga niet in staat was de schulden af te lossen. De effecten waren in waarde gedaald en de Nederlandse woning was verkocht, zonder dat de verkoopopbrengst werd gebruikt om de schuld te verlagen. In 2014 emigreerde de dga bovendien naar Spanje. Voor de Belastingdienst was dit aanleiding om navorderingsaanslagen op te leggen over 2012 en 2014.
Is stilzitten hetzelfde als prijsgeven?
Volgens de inspecteur had de bv haar rechten als schuldeiser prijsgegeven. Een onafhankelijke derde zou immers hebben ingegrepen en geprobeerd de vordering te innen. Door niets te doen, handelde de bv volgens de Belastingdienst onzakelijk. Dat onzakelijke handelen zou moeten worden aangemerkt als een winstuitdeling.
De dga verdedigde zich met een formeel-juridisch standpunt. Volgens hem is pas sprake van prijsgeven als de schuld daadwerkelijk en juridisch tenietgaat, bijvoorbeeld door een expliciete kwijtschelding of bij liquidatie. Alleen het feit dat de bv geen invorderingsmaatregelen neemt, is daarvoor niet voldoende. De rechtbank gaf hem gelijk. De inspecteur ging in hoger beroep.
Het oordeel van het hof
Het hof verwees naar een arrest van de Hoge Raad van 13 januari 2023. Daaruit volgt dat een lening achteraf alsnog een onttrekking kan vormen als de bv haar rechten als schuldeiser prijsgeeft. Maar dan moet wel duidelijk zijn dat de vordering in formeel-juridische zin tenietgaat.
Het enkele stilzitten van de bv is daarvoor onvoldoende. In deze zaak had de bv geen actieve handelingen verricht waaruit bleek dat zij de vordering daadwerkelijk had prijsgegeven. Daarom kon de totale bestaande schuld niet worden aangemerkt als winstuitdeling.
Toch kreeg de inspecteur deels gelijk. De jaarlijkse toename van de rekening-courantschuld in 2012 en 2014 werd wél als winstuitdeling aangemerkt. Op het moment dat deze bedragen werden bijgeschreven, stond namelijk al vast dat de dga ze niet kon of zou terugbetalen. In zo’n situatie ontbreekt feitelijk de terugbetalingsverplichting en is sprake van een uitdeling.
Wat betekent dit voor jou?
Heb je een oplopende schuld aan je bv, dan is het belangrijk om niet alleen naar het verleden te kijken, maar vooral naar nieuwe opnames. Het enkele niet innen van een bestaande vordering leidt niet automatisch tot een winstuitdeling. Maar zodra duidelijk is dat terugbetaling niet realistisch is, kunnen nieuwe bedragen direct als uitdeling worden gezien.
Dat kan leiden tot navorderingen en belastingrente. Het is daarom verstandig om tijdig te beoordelen of jouw rekening-courantverhouding nog zakelijk en verdedigbaar is. Zo voorkom je dat een interne financiering onverwacht fiscale gevolgen krijgt.
