Het kabinet wil het toekomstige box 3-stelsel ingrijpend aanpassen. Niet alleen vastgoed, maar ook aandelen, obligaties en andere financiële beleggingen moeten straks worden belast op het moment dat de winst daadwerkelijk wordt gerealiseerd. Tegelijkertijd wordt de invoering van het nieuwe stelsel uitgesteld van 2028 naar 2029. Wat betekent dit voor jouw vermogen en beleggingen?
Belasting betalen over daadwerkelijk behaalde winst
Het oorspronkelijke wetsvoorstel voor de Wet werkelijk rendement box 3 ging uit van een combinatie van twee manieren van belastingheffing: vermogensaanwasbelasting en vermogenswinstbelasting.
Bij een vermogensaanwasbelasting betaal je jaarlijks belasting over het werkelijke rendement, waaronder rente, dividend en waardestijgingen van beleggingen. Ook wanneer je aandelen nog niet hebt verkocht, kan een waardestijging dus al tot belastingheffing leiden. Bij een vermogenswinstbelasting werkt dit anders. Je betaalt pas belasting over de waardestijging wanneer je de belegging daadwerkelijk verkoopt.
Tijdens de behandeling van het wetsvoorstel bleek dat er onvoldoende politiek draagvlak was voor het jaarlijks belasten van ongerealiseerde waardestijgingen. Het kabinet stelt daarom voor om de vermogenswinstbelasting veel breder toe te passen.
Ook aandelen en obligaties onder vermogenswinstbelasting
Volgens het nieuwe voorstel gaan vrijwel alle financiële beleggingen onder de vermogenswinstbelasting vallen. Het gaat onder andere om aandelen, obligaties, opties, futures, swaps en beleggingen in beleggingsfondsen. Ook niet-beursgenoteerde aandelen en winstbewijzen vallen hieronder.
Voor particuliere beleggers betekent dit een belangrijke verandering. Een waardestijging van bijvoorbeeld € 20.000 op een aandelenportefeuille leidt dan niet direct tot belastingheffing. Pas wanneer de aandelen worden verkocht en de winst wordt gerealiseerd, wordt deze in de belastingheffing betrokken. Ontvangen inkomsten, zoals rente en dividend, blijven in beginsel wel belast in het jaar waarin ze worden genoten.
Invoering verschuift naar 1 januari 2029
Het nieuwe box 3-stelsel zou oorspronkelijk op 1 januari 2028 ingaan. Volgens onder andere de Belastingdienst en financiële instellingen is deze invoeringsdatum echter niet haalbaar. Daarom stelt het kabinet voor de invoering met een jaar uit te stellen naar 1 januari 2029.
Dit betekent dat het huidige box 3-stelsel ook in 2028 van toepassing blijft. Daarbij wordt belasting geheven op basis van forfaitaire rendementen, met de mogelijkheid om via de tegenbewijsregeling aan te tonen dat het werkelijke rendement lager is.
De plannen voor 2029 zijn overigens nog niet definitief en moeten verder worden behandeld.
Overgangsregeling voor bestaande beleggingen
Een belangrijk onderdeel van het voorstel is de manier waarop bestaande beleggingen worden behandeld. Voor beleggingen die je op 1 januari 2029 al bezit, wordt voorgesteld om de waarde in het economische verkeer op die datum als fiscale verkrijgingsprijs te gebruiken.
Stel dat je in 2025 aandelen hebt gekocht voor € 50.000. Op 1 januari 2029 zijn deze € 80.000 waard. Wanneer je de aandelen vervolgens in 2030 verkoopt voor € 95.000, bedraagt de belastbare vermogenswinst volgens het voorstel € 15.000. De waardestijging van € 30.000 die vóór 2029 heeft plaatsgevonden, blijft daarmee buiten de nieuwe vermogenswinstheffing. Deze overgangsregeling moet voorkomen dat waardestijgingen uit eerdere jaren alsnog onder het nieuwe stelsel worden belast.
Niet alle vermogensbestanddelen vallen direct onder de nieuwe regeling
Hoewel het kabinet uiteindelijk wil overstappen naar een volledige vermogenswinstbelasting, blijven bepaalde vermogensbestanddelen voorlopig onder een vermogensaanwasbelasting vallen. Dit geldt onder andere voor banktegoeden, rechtstreeks aangehouden cryptovaluta, particuliere vorderingen en schulden, verzekeringsproducten en vreemde valuta.
Voor deze vermogensbestanddelen wordt het werkelijke rendement dus nog jaarlijks vastgesteld, ook wanneer sprake is van ongerealiseerde waardeveranderingen. Het kabinet wil op termijn ook deze categorieën onder de vermogenswinstbelasting brengen. Een verdere uitbreiding wordt mogelijk vanaf 2030 voorzien.
Ook gevolgen voor dga’s: grens excessief lenen fors omlaag
De voorgestelde wijzigingen in box 3 hebben ook gevolgen voor directeuren-grootaandeelhouders (dga’s). Omdat de overgang naar een vermogenswinstbelasting naar verwachting minder belastingopbrengsten oplevert, wil het kabinet dit gedeeltelijk compenseren met maatregelen in box 2.
Een belangrijke wijziging betreft de regeling voor excessief lenen bij de eigen bv. Op dit moment mogen dga’s en hun fiscale partners samen in beginsel maximaal € 500.000 lenen van hun eigen bv zonder dat het meerdere op grond van deze regeling wordt belast. Eigenwoningschulden kunnen onder voorwaarden buiten deze grens blijven.
Het kabinet wil deze grens vanaf 2027 jaarlijks met € 80.000 verlagen:
| Jaar | Voorgestelde grens |
|---|---|
| 2026 | € 500.000 |
| 2027 | € 420.000 |
| 2028 | € 340.000 |
| 2029 | € 260.000 |
| 2030 | € 180.000 |
| 2031 | € 100.000 |
Voor dga’s met een hoge rekening-courantschuld of andere leningen bij hun eigen bv kan dit aanzienlijke fiscale gevolgen hebben.
Tijdelijk lagere tarieven in box 2
Tegenover de verlaging van de grens voor excessief lenen staat een voorgestelde tijdelijke verlaging van de belastingtarieven in box 2.
Van 2027 tot en met 2030 wil het kabinet de tarieven als volgt aanpassen:
| Box 2-tarief | Huidig | Voorgesteld |
|---|---|---|
| Eerste schijf | 24,5% | 23,5% |
| Tweede schijf | 31% | 29% |
Dit kan het voor dga’s aantrekkelijker maken om in deze periode dividend uit te keren, bijvoorbeeld om schulden aan de eigen bv af te lossen. Of een dividenduitkering daadwerkelijk voordelig is, hangt af van de persoonlijke situatie, de beschikbare reserves en de overige fiscale gevolgen.
Wat betekent dit voor jou?
De voorgestelde wijzigingen kunnen grote gevolgen hebben voor particuliere beleggers, vastgoedbezitters en dga’s.
Heb je beleggingen in box 3? Dan kan de overstap naar een vermogenswinstbelasting betekenen dat je pas belasting betaalt over waardestijgingen wanneer je beleggingen verkoopt. Het is daarom belangrijk om inzicht te houden in de waardeontwikkeling en de fiscale verkrijgingsprijzen van je beleggingen.
Ben je dga en heb je geld geleend van je eigen bv? Dan is vooral de voorgestelde verlaging van de grens voor excessief lenen een belangrijk aandachtspunt. Breng tijdig in kaart hoe hoog je schulden zijn en welke gevolgen de nieuwe grenzen voor jou kunnen hebben.
De plannen zijn nog niet definitief. Het is daarom verstandig om de verdere behandeling van het wetsvoorstel te volgen en grote fiscale beslissingen niet uitsluitend op deze voorstellen te baseren. Een goede voorbereiding en tijdig fiscaal advies kunnen helpen om straks optimaal op de nieuwe regels in te spelen.
