Als directeur-grootaandeelhouder (dga) moet je jezelf een gebruikelijk loon uitkeren. De Belastingdienst hanteert daarvoor een wettelijk normbedrag. In principe is afwijken daarvan niet toegestaan. Toch laat de rechtspraak zien dat afwijken van het gebruikelijk loon mogelijk is, als je kunt aantonen dat uitbetaling van het normbedrag de onderneming direct in gevaar brengt. Een recente uitspraak over een edelmetaalhandel maakt duidelijk wanneer en hoe die afwijking kan worden onderbouwd.
Eerst het normloon, daarna bijsturen
In deze zaak gaf de dga in eerste instantie een loon op dat aansloot bij de gebruikelijkloonregeling. Dat is een veelgebruikte aanpak: door het normloon te volgen, voorkom je discussie met de Belastingdienst.
Gaandeweg bleek echter dat de onderneming financieel in zwaar weer verkeerde. De beschikbare liquiditeiten waren beperkt en het opgegeven loon kon feitelijk niet worden uitbetaald zonder de onderneming leeg te trekken. Salarisbetaling zou direct ten koste gaan van de voortzetting van de bedrijfsactiviteiten.
Toen de Belastingdienst een naheffingsaanslag oplegde, maakte de dga bezwaar. Hij stelde dat het loon wel volgens de norm was opgegeven, maar niet haalbaar was gezien de financiële situatie van de BV.
Belastingdienst verlaagt loon, maar probleem blijft
De Belastingdienst verlaagde het loon, maar ook dat aangepaste bedrag bleek volgens de dga niet uitvoerbaar. Zelfs met deze verlaging zou de onderneming haar rekeningen niet meer kunnen betalen en zou verkoop van bedrijfsmiddelen onvermijdelijk zijn. De dga ging daarom in beroep en voerde aan dat niet de norm, maar de continuïteit van de onderneming centraal moet staan.
Rechter: afwijken gebruikelijk loon mag bij bedreiging continuïteit
De rechter gaf de dga gelijk. Volgens de rechtbank en het hof mag worden afgeweken van het gebruikelijk loon als betaling van het normbedrag de onderneming direct in gevaar brengt. Belangrijk daarbij is dat niet alleen naar de kaspositie wordt gekeken. De rechter beoordeelt het volledige financiële plaatje, waaronder:
- de structurele verliespositie;
- de mate waarin vermogen vastzit in bedrijfsnoodzakelijke activa;
- het ontbreken van privé-onttrekkingen via andere routes;
- het reële toekomstperspectief van de onderneming.
In deze situatie mocht het gebruikelijk loon daarom aanzienlijk lager worden vastgesteld dan het wettelijke normbedrag.
Afwijken gebruikelijk loon: wat moet je aantonen?
Deze uitspraak laat zien dat afwijken van het gebruikelijk loon mogelijk is, maar zeker niet vanzelfsprekend. Je moet kunnen onderbouwen dat:
- uitbetaling van het normloon de onderneming direct schaadt;
- sprake is van meer dan een incidenteel verlies;
- het beschikbare vermogen nodig is voor de bedrijfsvoering;
- je jezelf niet op andere manieren hebt verrijkt.
Een goed onderbouwd dossier is hierbij essentieel.
Wat betekent dit voor jou?
Heb je een BV die financieel onder druk staat? Dan is het volgen van het normloon niet altijd de beste of zelfs haalbare keuze. In uitzonderlijke situaties kun je afwijken van het gebruikelijk loon, mits je kunt aantonen dat salarisbetaling de continuïteit van je onderneming in gevaar brengt. Laat je hierbij goed adviseren en zorg voor een duidelijke vastlegging. Afwijken mag — maar alleen als het verhaal financieel én feitelijk klopt.
