Tweede Kamer stemt in met gewijzigd Belastingplan en Novelle box 3

De Tweede Kamer heeft op 12 november 2026 ingestemd met het Belastingplan 2027 en de novelle over de uitbreiding van de vermogenswinstbelasting in box 3. Daarbij zijn verschillende amendementen aangenomen die de oorspronkelijke plannen wijzigen. Zo wordt het belastingtarief in de eerste schijf van box 1 verlaagd, komt er een progressief belastingtarief in box 3 en worden de fiscale voordelen van schenken op papier beperkt. Ook zijn er belangrijke wijzigingen voorgesteld voor het toekomstige box 3-stelsel. Wat betekenen deze ontwikkelingen voor jou?

Lager belastingtarief in de eerste schijf van box 1

De Tweede Kamer heeft een amendement van Pro en Volt aangenomen waarmee het belastingtarief in de eerste schijf van box 1 wordt verlaagd. In totaal moet deze maatregel belastingbetalers gezamenlijk ongeveer € 900 miljoen voordeel opleveren. Het gaat om een verlaging van het tarief met ongeveer 0,25 procentpunt.

Hierdoor betalen belastingplichtigen over het inkomen dat binnen de eerste belastingschijf valt iets minder inkomstenbelasting. De verlaging wordt gefinancierd door verschillende andere belastingmaatregelen. Zo wordt een progressief tarief in box 3 ingevoerd en worden bepaalde belastingschijven de komende jaren niet geïndexeerd. Ook wordt het fiscale voordeel van schenken op papier beperkt.

Nieuwe miljonairsbelasting in box 3 vanaf 2029

Een belangrijke wijziging is de invoering van twee belastingtarieven in box 3 vanaf 2029. Op dit moment geldt een vast belastingtarief van 36%. Volgens het aangenomen amendement wordt dit vervangen door een progressief tarief, waarbij de hoogte van het behaalde rendement bepalend is.

De voorgestelde tarieven zijn:

Werkelijk rendementBelastingtarief vanaf 2029
Tot en met € 60.00035,5%
Boven € 60.00038,5%

Hoewel deze maatregel ook wel de ‘miljonairsbelasting’ wordt genoemd, wordt niet rechtstreeks gekeken naar de omvang van het vermogen. Het hogere tarief geldt voor het deel van het belastbare rendement dat boven € 60.000 uitkomt.

Wat betekent dit in de praktijk?

Stel dat je in 2029 een belastbaar rendement van € 100.000 behaalt. Over de eerste € 60.000 betaal je 35,5% belasting. Over de resterende € 40.000 geldt het hogere tarief van 38,5%. De totale belasting bedraagt dan € 36.700. Bij een vast tarief van 36% zou dit € 36.000 zijn.

Het verschil wordt groter naarmate het rendement stijgt.

Belastbaar rendementBelasting bij 36%Belasting vanaf 2029Verschil
€ 10.000€ 3.600€ 3.550€ -50
€ 72.000€ 25.920€ 25.920€ 0
€ 100.000€ 36.000€ 36.700€ 700
€ 1.000.000€ 360.000€ 383.200€ 23.200

Voor belastingplichtigen met een relatief beperkt rendement kan het nieuwe tarief iets gunstiger uitpakken. Bij hogere rendementen neemt de belastingdruk juist toe.

Schenken op papier wordt fiscaal minder aantrekkelijk

Ook de regels voor schenken op papier worden aangescherpt. Bij een papieren schenking schenkt iemand een bedrag, zonder dit daadwerkelijk over te maken. In plaats daarvan ontstaat een schuld aan de ontvanger, bijvoorbeeld een kind.

De schuld wordt meestal pas afgelost bij het overlijden van de schenker. Om te voorkomen dat het bedrag alsnog tot de nalatenschap wordt gerekend, moet onder de huidige regels jaarlijks daadwerkelijk 6% rente worden betaald. Deze constructie wordt regelmatig gebruikt om vermogen geleidelijk over te dragen en erfbelasting te besparen.

Belastingvoordeel wordt beperkt

Het aangenomen amendement moet voorkomen dat papieren schenkingen worden gebruikt om vermogen tegen een lager belastingtarief over te dragen dan bij een latere erfenis. Daarom wordt voorgesteld om de aflossing van de schuld voortaan als een fictieve schenking te behandelen.

Wordt de schuld pas opeisbaar bij of na het overlijden van de schenker? Dan wordt het bedrag voor de erfbelasting aangemerkt als een fictieve verkrijging krachtens erfrecht. Eerder betaalde schenkbelasting kan daarbij worden verrekend, zodat niet zonder meer dubbele belasting ontstaat. Daarnaast wordt de voorgeschreven rente voor papieren schenkingen aangepast van 6% naar 3%. Voor bepaalde bestaande situaties komt overgangsrecht.

Let op: Heb je in het verleden vermogen op papier geschonken of overweeg je dit nog te doen? Dan is het verstandig om de gevolgen van deze wijzigingen te laten beoordelen. Vooral bestaande afspraken over rente en opeisbaarheid verdienen aandacht.

Nieuw box 3-stelsel uitgesteld naar 2029

Naast het Belastingplan heeft de Tweede Kamer ingestemd met de novelle over de uitbreiding van de vermogenswinstbelasting. Het uitgangspunt van het nieuwe box 3-stelsel blijft dat belasting wordt geheven over het werkelijk behaalde rendement op vermogen.

De invoering wordt vanwege uitvoeringsproblemen echter verschoven naar 1 januari 2029. Tot die tijd blijft het huidige forfaitaire box 3-stelsel van toepassing. Belastingplichtigen kunnen daarbij onder voorwaarden gebruikmaken van de tegenbewijsregeling wanneer hun werkelijke rendement lager is dan het forfaitair berekende rendement.

Vermogenswinstbelasting voor aandelen en beleggingen

Een belangrijke wijziging in het nieuwe box 3-stelsel is dat voor vrijwel alle financiële instrumenten een vermogenswinstbelasting wordt voorgesteld. Hieronder vallen onder andere aandelen, obligaties, opties, futures, swaps en deelnemingen in beleggingsfondsen.

Bij een vermogenswinstbelasting wordt de waardestijging in beginsel pas belast wanneer de belegging wordt verkocht of op een andere manier wordt vervreemd. Dit verschilt van een vermogensaanwasbelasting, waarbij ook niet-gerealiseerde waardestijgingen jaarlijks kunnen worden belast.

Waardestijgingen vóór 2029 blijven buiten de heffing

Voor bestaande beleggingen wordt een belangrijke overgangsregeling voorgesteld. De fiscale verkrijgingsprijs wordt vastgesteld op de waarde in het economisch verkeer op 1 januari 2029. Hierdoor blijven waardestijgingen die vóór de invoering van het nieuwe stelsel zijn ontstaan buiten de toekomstige vermogenswinstbelasting.

Stel dat je aandelen ooit hebt gekocht voor € 50.000 en deze op 1 januari 2029 € 80.000 waard zijn. Verkoop je de aandelen later voor € 100.000, dan wordt in beginsel alleen de waardestijging van € 20.000 vanaf 2029 in aanmerking genomen. Dit voorkomt dat waardestijgingen uit het verleden alsnog onder het nieuwe stelsel worden belast.

Niet alle vermogensbestanddelen vallen direct onder de vermogenswinstbelasting

Voor bepaalde vermogensbestanddelen blijft voorlopig een vermogensaanwasbelasting gelden. Dat geldt onder meer voor banktegoeden, directe cryptobezittingen, particuliere vorderingen en schulden, verzekeringsproducten en vreemde valuta. Het uiteindelijke doel is om voor alle box 3-vermogensbestanddelen over te stappen op een vermogenswinstbelasting.

Volgens de huidige planning zou een volgende stap mogelijk vanaf 2030 kunnen plaatsvinden. Of dit daadwerkelijk haalbaar is, hangt onder andere af van de uitvoerbaarheid van het nieuwe stelsel.

Geen indexatie van bepaalde belastingschijven

Om de verlaging van het belastingtarief in box 1 te financieren, worden volgens het aangenomen amendement ook bepaalde schijfgrenzen tijdelijk niet aangepast aan de inflatie. Het gaat om de schijfgrenzen in box 2 en de erf- en schenkbelasting in de periode van 2027 tot en met 2031.

Normaal gesproken worden deze grenzen jaarlijks geïndexeerd. Door de indexatie achterwege te laten, kan een groter deel van het inkomen of vermogen eerder in een hogere belastingschijf terechtkomen. Vooral dga’s die dividend willen uitkeren en particulieren die grotere schenkingen of erfenissen verwachten, kunnen hiervan gevolgen ondervinden.

Wat betekent dit voor jou?

De aangenomen wijzigingen in het Belastingplan 2027 hebben gevolgen voor zowel ondernemers als particulieren met vermogen. Voor belastingplichtigen met beleggingen in box 3 is vooral de geplande invoering van de vermogenswinstbelasting in 2029 belangrijk. Daarbij wordt het moment waarop rendement wordt gerealiseerd fiscaal relevanter.

Heb je een groter vermogen in box 3? Dan kan het nieuwe progressieve belastingtarief gevolgen hebben voor je toekomstige belastingdruk.

Ook bestaande schenkingsplannen verdienen aandacht. De voorgestelde aanpassingen voor papieren schenkingen en het niet indexeren van de schijfgrenzen kunnen invloed hebben op de manier waarop je vermogen aan de volgende generatie overdraagt.

De belangrijkste boodschap is om tijdig vooruit te kijken. Breng je huidige vermogenspositie, beleggingen en eventuele schenkingsplannen in kaart en beoordeel welke gevolgen de nieuwe regels voor jouw situatie kunnen hebben.

Let op: de Tweede Kamer heeft de wetsvoorstellen en amendementen aangenomen, maar de wijzigingen zijn nog niet definitief. Daarvoor is ook instemming van de Eerste Kamer nodig.

Onze artikelen zijn puur informatief. Hieraan kunnen geen rechten worden ontleend.

Heb je vragen over jouw situatie? Neem dan altijd contact op voor een advies op maat.