Een moeder schenkt aandelen in haar bv aan haar dochter en doet daarbij een beroep op de bedrijfsopvolgingsregeling (BOR). Toch krijgt zij de regeling niet volledig toegepast. Waarom niet? Omdat niet alle aandelen lang genoeg in haar bezit waren. Deze zaak laat zien hoe strikt de zogenoemde bezitseis wordt uitgelegd.
Wat speelde er?
Een echtpaar hield sinds 1986 samen alle aandelen in een holding. De man bezat 51% en de vrouw 49%. Er was geen gemeenschap van goederen. Toen de man in 2016 overleed, erfde de vrouw zijn aandelenpakket. Vanaf dat moment was zij enig aandeelhouder.
In 2020 vond een juridische splitsing plaats. Een deel van het vermogen werd ondergebracht in een nieuw opgerichte bv. Op dezelfde dag schonk de moeder alle aandelen in deze nieuwe bv aan haar dochter. De dochter deed voor de volledige schenking een beroep op de BOR.
Standpunt van de Belastingdienst
De inspecteur paste de BOR slechts gedeeltelijk toe. Volgens hem voldeed alleen het oorspronkelijke 49%-belang aan de bezitseis van vijf jaar. De overige 51% had de moeder immers pas na het overlijden van haar man verkregen en nog geen vijf jaar in bezit gehad op het moment van schenking.
De dochter was het daar niet mee eens. Volgens haar schrijft de wet niet voor dat elk afzonderlijk deel van het geschonken aandelenpakket vijf jaar in bezit moet zijn geweest. Bovendien wees zij op het doel van de BOR: het faciliteren van bedrijfsopvolging. Haar vader had de aandelen tenslotte al decennialang in bezit gehad voordat zij via haar moeder bij de volgende generatie terechtkwamen.
Oordeel van het hof: wet is duidelijk
Het hof keek in de eerste plaats naar de tekst van de wet. Die bepaalt dat de schenker de geschonken aandelen gedurende vijf jaar voorafgaand aan de schenking onafgebroken in bezit moet hebben gehad.
Voor het 49%-belang dat de moeder al sinds 1986 bezat, was aan deze eis voldaan. Voor het 51%-pakket dat zij pas in 2017 via erfrecht verkreeg, gold dat niet. Daarom kon de BOR slechts worden toegepast op 49% van de schenking.
Volgens het hof laat de wettekst geen ruimte voor een ruimere uitleg op basis van doel en strekking. De Uitvoeringsregeling kent wel enkele uitzonderingen op de bezitseis, maar niet voor een situatie waarin aandelen korter dan vijf jaar vóór de schenking via erfrecht zijn verkregen.
Wat betekent dit voor jou?
Wil je gebruikmaken van de BOR bij een schenking van aandelen, dan is de bezitsduur van de schenker doorslaggevend. Het maakt daarbij niet uit hoe lang de aandelen daarvoor binnen de familie waren. De vijfjaarstermijn wordt strikt per aandeel beoordeeld.
Heb je recent aandelen verkregen via een erfenis en overweeg je een schenking aan de volgende generatie? Dan is het belangrijk om tijdig te toetsen of aan de bezitseis wordt voldaan. Een paar maanden verschil kan grote fiscale gevolgen hebben.
