Bij de behandeling van het Belastingplan zijn meerdere moties aangenomen over de handhaving van arbeidsrelaties. Naar aanleiding daarvan heeft het kabinet besloten om de zogenoemde zachte landing bij de handhaving op schijnzelfstandigheid in 2026 gedeeltelijk te verlengen, maar niet volledig.
Volgens het kabinet zou een volledige verlenging ongewenste effecten hebben. Organisaties die hun werkwijze al hebben aangepast, zouden daardoor worden ontmoedigd en de voortgang in dit dossier zou verder vertragen.
Geen volledige zachte landing meer
Dat de zachte landing slechts deels wordt voortgezet, betekent dat de handhaving in 2026 strenger wordt dan in 2025. De Belastingdienst krijgt weer meer mogelijkheden om op te treden, al blijft het uitgangspunt om eerst het gesprek aan te gaan.
Wat verandert er concreet in 2026?
Ten opzichte van 2025 krijg je in 2026 te maken met de volgende wijzigingen:
- Vergrijpboetes kunnen weer worden opgelegd
Dit geldt bij opzet of grove schuld, bijvoorbeeld bij evidente schijnzelfstandigheid. Deze boetes kunnen worden opgelegd aan zowel opdrachtgevers als opdrachtnemers. - Meer ruimte bij boekenonderzoeken
De Belastingdienst mag bij een boekenonderzoek kiezen voor controle over een volledig kalenderjaar of over een recent aangiftetijdvak. - Naheffingen blijven mogelijk voor het verleden
Ook in 2026 kan de Belastingdienst naheffingen opleggen voor de periode tot en met 1 januari 2025. - Bedrijfsbezoek blijft het startpunt
De Belastingdienst blijft beginnen met een bedrijfsbezoek. De insteek blijft daarbij “het goede gesprek” en het bieden van ruimte om de bedrijfsvoering aan te passen. - Nog geen verzuimboetes
In 2026 worden nog geen verzuimboetes opgelegd. Dat onderscheidt dit jaar van latere jaren waarin de handhaving verder kan worden aangescherpt.
Vergrijpboetes als duidelijk signaal
Dat vanaf 2026 weer vergrijpboetes kunnen worden opgelegd, is volgens het kabinet een belangrijk signaal. Deze boetes zijn bedoeld voor situaties waarin sprake is van opzettelijk of ernstig verwijtbaar handelen. Daarmee wil de overheid duidelijk maken dat schijnzelfstandigheid niet vrijblijvend is.
Wat betekent dit voor jou?
Werk je met zzp’ers of ben je zelf actief als zelfstandige? Dan is het belangrijk om niet te wachten tot de Belastingdienst langskomt. In 2026 wordt de handhaving merkbaar strenger en kan schijnzelfstandigheid weer leiden tot boetes.
Twijfel je of de samenwerking met zelfstandigen binnen jouw organisatie nog voldoet aan de regels? Of wil je weten welke risico’s je loopt? Dan is dit hét moment om je arbeidsrelaties kritisch te laten beoordelen. Zo voorkom je verrassingen achteraf.
