In de loon- en inkomstenbelasting kom je regelmatig begrippen tegen als negatief loon en fictief loon. Maar wat houden deze precies in, en hoe werkt dat in de praktijk? Een zaak over een dga (directeur-grootaandeelhouder) en een forse schadevergoeding geeft daar een goed beeld van.
Wat is negatief loon?
Negatief loon ontstaat wanneer een werknemer of dga eerder genoten loon (of een voordeel dat daarmee gelijkstaat) moet terugbetalen. Denk bijvoorbeeld aan:
het terugbetalen van een te hoge bonus of te veel ontvangen salaris;
een schadevergoeding die direct verband houdt met eerder ontvangen loon.
Voor aftrek als negatief loon is een belangrijke voorwaarde dat er sprake is van een daadwerkelijke verarming van de werknemer. Met andere woorden: hij moet er echt armer door worden.
Voorbeeld uit de zaak
De dga moest via zijn bv een schadevergoeding van € 453.476 betalen omdat er sportkleding onrechtmatig was verkocht. Hij betaalde zelf de helft (€ 226.738) en wilde dit bedrag aftrekken als negatief loon. Het hof wees dit af:
De dga leed geen verarming, omdat de opbrengst van de verkochte kleding de schadevergoeding compenseerde.
Waar de opbrengst van de verkochte kleding bij hem terechtkwam, stond de betaling van de schadevergeoding daar tegenover.
Waar anderen van de onrechtmatige verkoop profiteerden, heeft de dga een regresvordering. Dat betekent dat hij het deel van de schade dat hij namens anderen heeft betaald, weer kan terugvorderen bij die partijen.
Kortom: geen sprake van negatief loon.
Wat is fictief loon?
Fictief loon is het bedrag dat een dga in beginsel minimaal aan salaris moet ontvangen uit zijn bv. Dit staat bekend als het gebruikelijk loon. De Belastingdienst stelt dat loon doorgaans vast op € 56.000 (2025) of het salaris dat gebruikelijk is voor vergelijkbare functies. Soms kan dit hoger zijn. Een dga mag een lager fictief loon aannemen, maar alleen als hij aannemelijk maakt dat een lager loon passend is. Denk aan situaties waarin de bv verlies lijdt of onvoldoende middelen heeft om het hogere loon uit te betalen.
Voorbeeld uit de zaak
De dga wilde zijn fictief loon verlagen van € 75.000 naar € 45.000 vanwege de financiële druk van de schadeclaim. Het hof wees dit af:
Hij had zelf € 75.000 in zijn aangifte opgegeven en de bv had dit bedrag als loonkosten geboekt.
De bv had voldoende eigen vermogen (€ 1,3 miljoen) en behaalde een positief resultaat van € 70.000.
Er was geen sprake van een daadwerkelijke claim uit bestuurdersaansprakelijkheid.
Daarom bleef het fictieve loon € 75.000.
Wat betekent dit voor jou?
Werk je als dga, dan zijn negatief loon en fictief loon twee belangrijke begrippen om rekening mee te houden:
Alleen als je écht verarmt, kun je iets aftrekken als negatief loon. Een schadevergoeding leidt dus niet automatisch tot aftrek.
Je kunt je fictief loon alleen verlagen als je goed kunt onderbouwen dat dit gerechtvaardigd is. De financiële situatie van je bv speelt daarbij een grote rol.
Twijfel je of jouw situatie voldoet aan de voorwaarden? Neem gerust contact met ons op – wij kijken graag met je mee en helpen je problemen met de Belastingdienst te voorkomen.
