Een vader helpt zijn zoon bij de start van diens BV. Om het netjes te regelen, komt vader op de loonlijst. De BV draagt keurig loonheffing af. Alleen… vader krijgt nooit geld op zijn rekening. Alles blijft in de BV om de onderneming op te bouwen.
Als vader zijn aangifte inkomstenbelasting doet, gaat het mis. De Belastingdienst rekent het volledige loon tot zijn inkomen, waardoor hij toeslagen moet terugbetalen. Vader probeert dit te repareren met een slimme constructie, maar het gerechtshof gaat daar niet in mee. In dit artikel lopen we de casus langs en leggen we uit waarom deze constructie faalt – en wat jij daarvan kunt leren.
De situatie: loon op papier, geen geld ontvangen
De feiten in het kort:
- Vader staat officieel op de loonlijst van de BV van zijn zoon.
- De BV:
- doet loonaangifte;
- houdt loonheffing in;
- brengt de loonkosten ten laste van de winst in de vennootschapsbelasting.
- Vader zelf:
- ontvangt feitelijk geen loon op zijn privérekening;
- leeft van AOW en een klein pensioen;
- wil zijn zoon vooral helpen met de opstart.
In zijn aangifte inkomstenbelasting probeert vader het zo op te lossen:
- Hij geeft het loon netjes aan als loon uit dienstbetrekking.
- Vervolgens trekt hij hetzelfde bedrag weer af als negatief resultaat uit overige werkzaamheden (ROW).
Zijn redenering: ik heb het geld nooit gehad, dus het telt voor mij niet mee.
De inspecteur accepteert dit niet, schrapt het negatieve ROW en legt de aanslag op basis van het volledige loon op.
Gevolg:
– Het verzamelinkomen van vader stijgt.
– Zijn inkomen komt boven de grens voor toeslagen.
– Hij moet ongeveer € 8.000 aan toeslagen terugbetalen.
In bezwaar: “Ik heb niet echt gewerkt en niets ontvangen”
In bezwaar probeert vader een andere lijn:
- Hij stelt dat hij geen werkzaamheden heeft verricht.
- Daardoor zou het loon niet vorderbaar en niet inbaar zijn.
- De accountant stelt voor dat vader afstand doet van zijn recht op loon, zodat de vordering zou verdwijnen.
- De BV is bereid mee te werken en een gecorrigeerde aangifte in te dienen.
Maar de inspecteur houdt voet bij stuk: de belastbare feiten hebben zich voorgedaan en de situatie kan niet achteraf worden “rechtgezet op papier”. De zaak komt bij het gerechtshof.
Waarom ziet het hof dit als écht loon?
Het hof kijkt heel systematisch naar de feiten. Wat weegt daarbij mee?
- Er is een dienstbetrekking
- Vader heeft een arbeidsovereenkomst met de BV.
- Er is verklaard dat vader de onderneming feitelijk exploiteert.
- In het bezwaarschrift zegt hij zelf dat hij zijn zoon helpt met de opbouw van de onderneming.
- Hij staat op de loonlijst.
Dat wijst allemaal op een echte dienstbetrekking met daartegenover een arbeidsbeloning.
- De BV heeft zich gedragen alsof er echt loon was
- Loon is opgenomen in de loonaangiften.
- Loonheffing is afgedragen.
- De BV heeft het loon ook verwerkt als personeelskosten ten laste van de winst.
- Uit de aanslag vennootschapsbelasting en herziene aangifte blijkt dat juist dit betwiste loon onderdeel is van de kosten.
Met andere woorden: fiscaal is er zowel bij de BV als bij vader volledig gehandeld alsof er echt loon was.
Het kernbegrip: vorderbaar en inbaar loon
De discussie draait uiteindelijk om de vraag: is het loon vorderbaar en inbaar?
- Vorderbaar betekent: de werknemer heeft een rechtsvordering op het loon (hij kán het opeisen).
- Inbaar betekent: het loon is ook daadwerkelijk te innen (de werkgever kán betalen).
Het hof oordeelt dat hier sprake is van vorderbaar en inbaar loon:
- Vader heeft een arbeidsovereenkomst → daarmee een juridisch recht op loon.
- Er zijn geen concrete argumenten aangevoerd dat de BV het loon niet kon betalen.
- Het feit dat vader het loon niet laat uitbetalen vanwege zijn toeslagen, is een persoonlijke keuze, geen juridisch argument.
Belangrijk punt:
Voor de belastingheffing is niet doorslaggevend of het loon feitelijk is uitbetaald, maar of het juridisch is genoten (o.a. vorderbaar en inbaar).
Omdat:
- het loon op de loonlijst staat;
- er loonheffing is afgedragen;
- en de BV het als kosten heeft afgetrokken;
wordt het loon bij vader gewoon als belastbaar loon aangemerkt.
Afstand doen van loon: waarom werkt dat niet achteraf?
De accountant stelt voor dat vader afstand doet van zijn recht op loon, zodat de vordering op de BV verdwijnt. De BV wil meewerken. Klinkt sympathiek, maar het hof prikt erdoorheen.
Waarom werkt dit niet?
- Belastbare feiten zijn al ontstaan
- Er is een arbeidsovereenkomst.
- Er is loon toegekend, verloond en als kosten verwerkt.
- Op het moment dat dat gebeurt, is het loon fiscaal “genoten”.
Wat partijen achteraf op papier afspreken, verandert dat verleden niet meer.
- Geen echte zakelijke grond
- Afstand doen van loon om toeslagen te behouden is geen zakelijke reden.
- De fiscus kijkt naar de werkelijke rechtsverhouding en feiten, niet naar latere reparatie-acties om belasting- of toeslageffecten te verzachten.
- Fiscale symmetrie
- Aan de kant van de BV is het loon als kosten afgetrokken.
- Het zou niet kloppen als het loon bij de BV kosten is, maar bij vader niet als inkomen telt.
Kort gezegd:
👉 Je kunt niet eerst alle fiscale voordelen pakken (kosten in de BV, loonheffing netjes afdragen) en daarna, als de toeslagen in gevaar komen, zeggen: “doe maar alsof dit nooit loon is geweest”.
De les: voorzichtig met “loon op papier” in familie-BV’s
Deze zaak laat scherp zien waar het mis kan gaan als je iemand – vaak uit goede bedoelingen – “even op de loonlijst zet”:
- Loon is al snel belast, ook zonder uitbetaling
Staat iemand op de loonlijst, is er een arbeidsovereenkomst, wordt loonheffing afgedragen en wordt het loon als kosten geboekt? Dan is de kans zeer groot dat de Belastingdienst dit ziet als belast loon, ook als er niets is uitbetaald. - Toeslagen en extra loon bij AOW-leeftijd
Bij mensen met alleen AOW en een klein pensioen kan een relatief klein extra loon al snel:- toeslagen drukken of laten vervallen;
- leiden tot flinke terugvorderingen, zoals hier van € 8.000.
- Achteraf repareren is bijna altijd te laat
“Afstand doen van loon”, nieuwe afspraken op papier of gecorrigeerde aangiften van de BV lossen zelden iets op als de belastbare feiten al hebben plaatsgevonden. - Familie en fiscaliteit: eerst rekenen, dan regelen
Iemand “even formeel in dienst nemen” om te helpen in de BV van je kind of partner, kan grote gevolgen hebben:- voor belastingen;
- voor toeslagen;
- en voor de fiscale positie van de BV.
Wat betekent dit voor jou?
Help jij je kind, partner of familielid in diens BV of eenmanszaak? Of overweeg je iemand uit je familie op de loonlijst te zetten “om het netjes te regelen”? Dan is het verstandig om eerst samen te kijken naar:
- de totale inkomenspositie (AOW, pensioen, loon, uitkeringen);
- het effect op zorgtoeslag, huurtoeslag, kindgebonden budget;
- de juiste vorm: loon, vrijwilligersvergoeding, managementvergoeding via eigen onderneming, of juist geen formele dienstbetrekking.
Bij Van Berkel Accountants denken we graag met je mee:
- we rekenen vooraf de effecten op belasting én toeslagen door;
- we kijken of de gekozen constructie fiscale risico’s oplevert;
- en we helpen je voorkomen dat je achteraf wordt geconfronteerd met hoge terugvorderingen.
Twijfel je over een bestaande situatie of eerdere jaren? Neem dan gerust contact op – samen bekijken we of er nog iets te herstellen of te optimaliseren valt.
